Nỗi sợ mình là người bình thường và áp lực phải trở nên đặc biệt

Mỗi buổi tối khi lướt mạng xã hội, bạn như bị chìm ngập giữa một biển những thành tích chói lọi của những bạn trẻ đồng trang lứa. Cậu bạn mười bảy tuổi đạt giải nhất quốc gia, cô bạn lớp bên vừa nhận học bổng du học toàn phần, một người khác tự kiếm hàng chục triệu đồng mỗi tháng từ những dự án khởi nghiệp đầu tay. Họ xuất hiện trên các trang tin tức với những lời ca ngợi có cánh, được xã hội tán thưởng như những tấm gương sáng ngời của thế hệ mới. Bạn đặt chiếc điện thoại xuống bàn, nhìn lại căn phòng ngủ giản dị của mình, nhìn vào bảng điểm với những con số trung bình khá và bỗng cảm thấy một nỗi hoang mang dâng trào trong lồng ngực: Liệu mình sinh ra trên đời này để làm gì nếu mình chỉ là một kẻ tầm thường không có bất kỳ điểm nhấn nào nổi bật?

Nỗi sợ mình là một người bình thường giống như một bóng đen lầm lũi bám theo bạn từ trường học về đến tận nhà. Trong các buổi sinh hoạt lớp, bạn ngồi im lặng ở góc cuối giảng đường, lắng nghe những bạn hoạt ngôn tranh luận sôi nổi và tự thấy mình như vô hình. Khi thầy cô hỏi về ước mơ lớn lao, bạn ngập ngừng không dám trả lời vì ước mơ của bạn đơn giản chỉ là một cuộc sống bình yên, có một công việc vừa sức và được chăm sóc những người thân yêu. Bạn sợ rằng nếu nói ra ước mơ mộc mạc ấy, bạn sẽ bị bạn bè cười chê là thiếu chí tiến thủ, là người không có hoài bão.

Áp lực phải trở nên phi thường đang âm thầm bào mòn niềm vui sống của biết bao người trẻ. Bạn gồng mình khoác lên tấm áo quá rộng của những kỳ vọng viển vông, để rồi mỗi bước đi đều nặng trĩu sự mệt mỏi và dằn vặt bản thân.

Chiếc bẫy của việc phải trở nên xuất chúng bằng mọi giá

Xã hội hiện đại dường như chỉ dành tràng pháo tay cho những người đứng trên đỉnh vinh quang. Từ những câu chuyện cổ tích ngày nhỏ cho đến các bài phỏng vấn truyền thông ngày nay, người ta luôn tôn vinh những nhân vật phi thường làm nên những điều kỳ diệu. Vô tình, một thông điệp ngầm được cài cắm sâu vào tâm trí bạn: Nếu bạn không nổi bật, nếu bạn không giỏi giang vượt trội hơn người khác, cuộc đời bạn coi như không có giá trị.

Để trốn chạy nỗi sợ bị lãng quên, bạn bắt đầu ép mình tham gia vào những cuộc đua không thuộc về mình. Bạn đăng ký vào những lớp học kỹ năng bạn không hề hứng thú, cố gắng xây dựng hình ảnh một con người năng động, cá tính trên mạng xã hội với những tấm ảnh được trau chuốt tỉ mỉ. Bạn nói những câu nói thời thượng, theo đuổi những phong trào thịnh hành chỉ để nhận được vài nút thích và những lời tán tụng ảo từ những người xa lạ. Bạn hy vọng rằng những ánh nhìn ngưỡng mộ đó sẽ khỏa lấp đi nỗi trống trải và cảm giác tự ti sâu kín bên trong.

Thế nhưng, sự thỏa mãn vay mượn ấy tan biến rất nhanh. Càng cố tỏ ra đặc biệt, bạn lại càng thấy cô đơn. Bạn nhận ra mình đang sống một cuộc đời gượng ép chỉ để chiều lòng ánh nhìn của đám đông. Mỗi khi cánh cửa phòng khép lại sau một ngày dài, bạn cởi bỏ chiếc mặt nạ hào nhoáng và đối diện với một tâm hồn kiệt sức. Bạn nhận ra rằng mình đang mải miết đóng một vai diễn được người khác chuẩn bị kịch bản, mà quên mất việc hỏi lòng mình xem bản thân thực sự muốn gì.

Chiếc bẫy nguy hiểm nhất của việc khao khát phi thường là nó khiến bạn coi thường những điều bình dị quanh mình. Bạn xem nhẹ một bữa cơm ấm cúng cùng gia đình, bạn thờ ơ trước vẻ đẹp của một buổi sớm mai trong lành, bạn gạt đi niềm vui của một buổi chiều ngồi đọc cuốn sách mình yêu thích. Bạn tin rằng những điều đó quá nhỏ nhặt, không đáng để bận tâm so với những đỉnh cao danh vọng xa xôi.

Nguồn gốc tuổi thơ và nỗi sợ không được yêu thương

Nỗi sợ mình chỉ là người bình thường thực ra không phải là một cảm xúc ngẫu nhiên xuất hiện ở tuổi trưởng thành. Nó bắt đầu từ một đứa trẻ mười lăm tuổi năm xưa, luôn nơm nớp sợ làm người lớn thất vọng và tin rằng tình yêu thương của cha mẹ, thầy cô là một thứ phần thưởng có điều kiện. Bạn nhớ lại những lần mình mang về điểm mười và được cả nhà khen ngợi, so với những lần bạn chỉ đạt điểm trung bình và phải đón nhận những ánh mắt buồn bã hay tiếng thở dài nặng nề.

Từ những trải nghiệm non nớt ấy, tâm trí trẻ thơ của bạn đã tự rút ra một kết luận cay đắng: Mình chỉ xứng đáng được yêu thương khi mình giỏi giang, khi mình làm rạng danh gia đình. Nếu mình chỉ là một đứa trẻ bình thường với những khả năng giới hạn, mình sẽ bị bỏ rơi, bị xem thường hoặc không được ai đoái hoài tới. Nỗi bất an sâu xa về giá trị tồn tại đã biến thành một động cơ vô thức thúc đẩy bạn phải liên tục chứng minh bản thân trong suốt những năm tháng sau này.

Khi bước vào tuổi học trò, nỗi sợ này lại được tiếp sức bởi văn hóa so sánh học đường. Những bảng xếp hạng điểm số, những lễ vinh danh học sinh giỏi vô hình trung chia tách các bạn học sinh thành hai nhóm: Nhóm tỏa sáng được chú ý và nhóm bình thường bị lãng quên. Bạn cảm thấy mình bị gạt ra bên lề của mọi cuộc vui chỉ vì bạn không có tên trong danh sách đội tuyển thi học sinh giỏi hay ban cán sự lớp.

Sự dằn vặt ấy khiến bạn hình thành thói quen tự trách móc bản thân. Mỗi khi làm hỏng một việc nhỏ, thay vì nghĩ rằng sai lầm là chuyện bình thường của quá trình học hỏi, bạn lại lập tức quy chụp rằng đó là bằng chứng cho thấy mình là một kẻ bất tài, một người sinh ra đã định sẵn thất bại.

Cái giá tinh thần của việc chối bỏ sự bình thường

Khi bạn từ chối chấp nhận rằng mình là một con người bình thường với những giới hạn tự nhiên, bạn đang tự ký vào một bản án lưu đày tinh thần do chính mình tạo ra. Cái giá đầu tiên bạn phải trả là sự bất an thường trực. Bạn luôn sống trong trạng thái nơm nớp lo sợ: Sợ một ngày nào đó người khác sẽ nhận ra mình không giỏi như họ tưởng, sợ chiếc mặt nạ tài năng mà mình cố công xây dựng sẽ bị rơi xuống, sợ bị coi là kẻ lừa dối.

Sự căng thẳng mãn tính này bóp nghẹt mọi niềm vui tự nhiên của cuộc sống. Bạn không còn có thể tận hưởng một sở thích chỉ vì niềm vui thuần túy của nó. Nếu bạn vẽ một bức tranh, bạn không vẽ vì niềm say mê với màu sắc, mà vẽ vì muốn người khác khen ngợi bức tranh đó đẹp. Nếu bạn chơi một bản nhạc, bạn không chơi để tâm hồn mình được thả lỏng, mà chơi để chứng minh mình có khiếu nghệ thuật. Mọi hành động của bạn đều bị biến thành một công cụ để đánh bóng cái tôi, khiến tâm hồn bạn trở nên cằn cỗi và nghèo nàn.

Cái giá thứ hai là sự ghen tị ngấm ngầm làm rạn nứt các mối quan hệ bạn bè. Khi bạn luôn đặt mình trong tâm thế phải hơn người, thành công của bạn bè bỗng chốc trở thành một đòn giáng vào lòng tự trọng của bạn. Nhìn bạn thân đạt giải thưởng hay có được cơ hội tốt, miệng bạn nói lời chúc mừng nhưng trong lòng lại nhói lên một cảm giác đố kỵ chua chát. Bạn không thể chân thành vui mừng cho người khác, bởi vì trong mắt bạn, mỗi bước tiến của họ lại đẩy bạn sâu hơn vào vũng lầy của sự tầm thường.

Sống như vậy lâu ngày, bạn sẽ tự cô lập mình trong một pháo đài cô đơn. Bạn không dám mở lòng chia sẻ những yếu đuối, vụng về của bản thân với bất kỳ ai, vì sợ họ sẽ nhìn thấy con người thật không hề hoàn hảo của mình.

Thành thật với chính mình và tìm lại vẻ đẹp của sự bình dị

Học cách chấp nhận mình là một người bình thường không phải là sự buông xuôi, thất vọng hay bỏ cuộc trước nghịch cảnh. Ngược lại, đó là hành động dũng cảm nhất mà một con người có thể làm: Dám nhìn thẳng vào con người thật của mình, chấp nhận những vụng về, những giới hạn và cả những điều chưa trọn vẹn mà không hề ghét bỏ bản thân.

Đại đa số con người trên hành tinh này đều là những người bình thường. Họ không phát minh ra những cỗ máy thay đổi thế giới, họ không xuất hiện trên trang bìa tạp chí, nhưng chính họ là những người đang ngày đêm cần mẫn vận hành xã hội này. Người nông dân gieo từng hạt lúa, người công nhân dọn vệ sinh giữ sạch từng góc phố, người thầy giáo kiên nhẫn giảng từng bài học cho học trò ở vùng sâu. Cuộc đời của họ bình dị, nhưng không hề tầm thường. Giá trị của một con người không được đo bằng việc họ đứng cao hơn bao nhiêu người, mà bằng việc họ sống chân thành, tử tế và có trách nhiệm với phần đời được trao tặng ra sao.

Khi bạn dám chấp nhận sự bình thường của mình, một gánh nặng khổng lồ sẽ rơi khỏi vai bạn. Bạn không còn phải gồng mình diễn vai một người xuất chúng. Bạn được tự do học những gì mình thực sự tò mò, được làm những việc mình thực sự yêu thích mà không cần bận tâm xem xã hội có vỗ tay khen thưởng hay không. Bạn nhận ra rằng được sống khỏe mạnh, được ngồi ăn một bữa cơm ngon bên gia đình, được hết lòng giúp đỡ một người bạn khi họ gặp khó khăn đã là một điều vô cùng quý giá và đáng tự hào.

Một cuộc đời phi thường thực chất không bắt đầu từ những hoài bão viển vông, mà bắt đầu từ việc làm tốt những điều bình thường nhất với tất cả sự chú tâm và lòng trắc ẩn. Hãy học cách trân trọng từng nỗ lực nhỏ bé của bản thân mỗi ngày, sống đàng hoàng, tử tế với mọi người xung quanh và trung thực với chính lòng mình. Đó mới là đỉnh cao đẹp nhất của một kiếp người.

Để gỡ bỏ áp lực phải trở nên phi thường và tìm lại sự nhẹ nhõm bên trong, tối nay trước khi đi ngủ, bạn hãy thử ngồi lại tĩnh lặng và tự hỏi lòng mình ba câu hỏi:

Một là, ước mơ được nổi bật này thực sự là khao khát từ bên trong bạn, hay chỉ là bạn đang mải miết đi tìm sự công nhận từ ánh nhìn của người khác?
Nếu không có nút thích trên mạng xã hội, không có lời khen ngợi của họ hàng hay sự ngưỡng mộ của bạn bè, bạn có còn muốn tiếp tục gồng mình theo đuổi những thứ hào nhoáng đó nữa hay không?

Hai là, bạn có thể tha thứ cho những vụng về và giới hạn của bản thân để đối xử với chính mình như một người bạn tử tế?
Bạn luôn kiên nhẫn và bao dung trước những vấp ngã của bạn bè xung quanh, vậy tại sao bạn lại tàn nhẫn và khắt khe với chính mình mỗi khi làm chưa trọn vẹn một việc?

Ba là, ba niềm vui giản dị và chân thực nhất mà bạn có thể cảm nhận ngay trong ngày hôm nay mà không cần bất kỳ sự tán thưởng nào là gì?
Một bữa cơm ấm nóng cùng gia đình, một trang sách hay bạn vừa đọc xong, hay một hành động tử tế bạn vừa trao cho ai đó trên đường. Khi bạn biết trân trọng những điều mộc mạc, sự bình yên sẽ tự nhiên quay trở về.

---

“Chấp nhận mình là một người bình thường không phải là hạ thấp ước mơ, mà là dũng cảm cởi bỏ gánh nặng hư danh để bắt đầu sống thật.”

---