Thấy bạn đồng trang lứa khoe lương cao và thành tích sớm trên mạng, bình tĩnh nhìn vào phần việc thật của mình

Đồng hồ trên góc màn hình laptop điểm 19:15 tối. Bạn tắt bảng tính Excel sau một ngày làm việc dài. Bạn dắt chiếc xe máy ra khỏi hầm gửi xe công ty rồi hòa vào dòng người đông nghịt dưới cơn mưa phùn cuối ngày. Về đến căn phòng trọ rộng chừng mười lăm mét vuông, bạn bật chiếc quạt cây quay đều. Bạn mở hộp cơm mua vội đầu ngõ ra ăn rồi ngồi tựa lưng vào tường nghỉ mệt.

Theo thói quen trước khi đi ngủ, ngón tay bạn mở điện thoại lướt qua một vòng mạng xã hội. Ngay trên đầu trang tin là bài đăng của một người bạn học cùng khóa đại học ngày xưa. Bạn ấy vừa tốt nghiệp ra trường ở tuổi 22 cách đây chưa đầy hai năm. Trong bức ảnh chụp dưới ánh đèn vàng ấm áp của một tòa nhà trung tâm, bạn ấy ăn mặc rất chỉn chu. Bài viết chia sẻ câu chuyện vừa cán mốc thu nhập ba bốn mươi triệu một tháng cùng những buổi gặp gỡ đối tác lớn. Phía dưới bài viết là hàng trăm lượt thả tim và những dòng bình luận xuýt xoa khen ngợi tuổi trẻ tài cao.

Ngón tay bạn chợt khựng lại trên mặt kính điện thoại. Bạn nhìn quanh căn phòng trọ còn ngổn ngang tập tài liệu mới in và đôi giày đi mưa còn ẩm nước đặt ở góc cửa. Bạn nhớ tới tin nhắn báo lương 9 triệu đồng vừa nhận hồi đầu tháng sau khi đã trừ tiền bảo hiểm. Lúc này, hai luồng suy nghĩ trái ngược bắt đầu giằng xé trong đầu bạn. Nếu vì sốt ruột mà vội vàng nộp đơn nhảy việc theo lời mời chào lương cao trên mạng, bạn sợ tay nghề còn non nớt sẽ đứt gãy giữa đường. Nhưng nếu cứ nghe theo lời khuyên phải biết kiên nhẫn chịu khó ở chỗ làm hiện tại, bạn lại hoang mang tự hỏi một điều. Liệu mình đang thực sự ủ chín tay nghề, hay chỉ đang lặp đi lặp lại một tháng làm việc vặt suốt mười tám lần mà tự lừa mình là đang tích lũy kinh nghiệm?

Đừng lấy ngày dài trần trụi của mình đi đọ với ảnh ghép trên mạng

Cảm giác bồn chồn khi nhìn thấy người đồng trang lứa thành đạt sớm là một tâm lý rất thật của người trẻ ở tuổi 22 đến 24 mới bước chân vào đời. Nhiều người hay tự trách mình xấu tính hay đố kỵ khi thấy lòng chùng xuống trước bài đăng của bạn bè. Nhưng thật ra bạn không hề xấu tính. Suốt bốn năm ngồi trên ghế giảng đường đại học từ năm 18 tuổi đến năm 22 tuổi, mọi sinh viên đều có chung một bảng điểm và lịch thi rõ ràng để biết mình đang đứng ở đâu. Ngay khi bước ra khỏi cổng trường để đi làm, tấm bản đồ chung ấy biến mất. Mỗi người rẽ sang một ngành nghề khác nhau. Vì thế, phản xạ mở điện thoại ngó xem bạn bè cùng khóa đang sống thế nào thực chất là chiếc phao để bạn dò xem mình có đi chệch hướng hay không.

Chỉ có điều, khi lấy những con số hào nhoáng trên mạng làm thước đo duy nhất cho giá trị bản thân, bạn đã làm ngược cái ngọn với cái gốc. Thay vì giúp bạn định hướng, thói quen lướt mạng lúc nửa đêm lại đẩy bạn vào cơn hoảng sợ vô cớ. Để không bị những bức ảnh ấy đánh lừa, điều đầu tiên bạn cần làm là nhìn thẳng vào bản chất của những con số đang trưng ra trên màn hình.

Hãy nhớ lại hình ảnh sạp hàng ăn sáng hoặc quán phở của các bà, các mẹ ở ngoài chợ. Một quán ăn đông khách từ sáng đến trưa có thể thu về một xấp tiền lẻ lẫn tiền chẵn dày cộm nhét đầy ngăn kéo gỗ. Nếu người đi ngang qua chỉ nhìn vào xấp tiền thu về lúc đếm cuối buổi, họ sẽ trầm trồ nghĩ chủ quán kiếm tiền dễ như trở bàn tay. Nhưng người trực tiếp đứng bếp hiểu rất rõ một chuyện. Từ xấp tiền tổng đó, họ phải trừ đi tiền thịt bò, tiền bánh phở, tiền gas điện nước, tiền thuê mặt bằng đầu ngõ và tiền thuê người phụ rửa bát. Sau khi trừ sạch mọi chi phí và cả những ngày mưa gió ế hàng, phần tiền lời thật sự còn dư lại để bỏ vào ống heo tiết kiệm chỉ chiếm một góc rất nhỏ.

Rất nhiều bài đăng khoe thu nhập của người trẻ trên mạng xã hội hiện nay đang vận hành theo đúng kiểu khoe xấp tiền chưa trừ chi phí như thế. Khi một người khoe con số ba bốn mươi triệu đồng ở tuổi 23, có ba phần sự thật phía sau mà bức ảnh trên mạng không bao giờ ghi chú thích cho bạn biết.

Thứ nhất, người ta thường lấy tổng số tiền bán hàng của cả nhóm hoặc tổng giá trị hợp đồng trước khi trừ tiền chạy quảng cáo, tiền vốn nhập hàng và tiền chia cho cộng sự. Sau đó họ gọi tắt con số tổng ấy thành thu nhập cá nhân cho thật kêu. Thứ hai, với những công việc ăn theo hoa hồng dự án như môi giới, bán hàng hay làm nghề tự do, người ta thường chụp đúng tháng cao điểm nhất trong năm khi vừa chốt được hợp đồng lớn. Họ đăng lên như thể tháng nào cũng đều đặn nhận về từng ấy tiền. Còn ba bốn tháng trước đó không có khách nào và phải lấy tiền tiết kiệm ra bù tiền ăn thì không ai kể. Thứ ba, có những bài đăng thực chất là một kịch bản dựng sẵn nhằm tuyển sỉ bán hàng, lôi kéo người mới vào hệ thống hoặc bán khóa học làm giàu nhanh.

Thế nhưng, ngay cả khi đã trừ đi những người nói quá sự thật, vì sao nhìn thấy những người bạn giỏi thật trên mạng vẫn làm chúng ta thấy mình kém cỏi đến vậy? Trong một cuộc khảo sát thực tế với 425 sinh viên đại học về thói quen dùng mạng xã hội, người ta đã tìm ra câu trả lời. Những người dành nhiều giờ mỗi tuần để lướt xem trang cá nhân của bạn bè luôn tin chắc một điều. Họ nghĩ rằng cuộc sống của người khác suôn sẻ hơn, vui vẻ hơn và thành công nhanh hơn mình rất nhiều.

Điểm đánh lừa đầu óc nằm ở ngay thói quen lướt điện thoại suốt một tiếng trong phòng trọ trước lúc đi ngủ. Lúc đó, bạn không hề so sánh mình với một người bạn bằng xương bằng thịt. Đầu óc bạn đang vô thức lấy 5 phút đẹp đẽ nhất của 50 người khác nhau trên bảng tin để khâu ghép lại thành một nhân vật duy nhất. Bạn lấy mức thưởng tháng cao điểm của người thứ nhất ghép với chuyến du lịch nước ngoài của người thứ hai. Rồi bạn cộng thêm buổi lễ nhận chức của người thứ ba và vẻ ngoài rạng rỡ của người thứ tư. Xong xuôi, bạn đem con người hoàn hảo không có thật đó đọ với 24 tiếng đời thực trần trụi, có cả lúc mưa phùn tắc đường và đôi giày ướt sũng của một mình bạn. Không một ai ngoài đời thực có thể thắng nổi một bức ảnh ghép từ 50 người cộng lại như thế.

Phân biệt nơi đang ủ chín tay nghề với chỗ chỉ vắt kiệt sức trẻ

Hiểu rõ trò ảo thuật của mạng xã hội giúp bạn không nhảy việc bốc đồng. Tuy nhiên, một người anh đi trước có trách nhiệm không thể chỉ khuyên bạn cứ cúi đầu nhẫn nhịn ở bất kỳ chỗ làm nào.

Nhiều người lớn hay lấy hình ảnh nấu một nồi cơm điện để khuyên người trẻ mới ra trường. Khi gạo vừa sôi được vài phút mà bạn sốt ruột gạt nút sang chế độ giữ ấm rồi mở vung ra ngay, hạt cơm bên ngoài có vẻ nở trắng nhưng lõi bên trong vẫn sống sượng. Lời khuyên ấy hoàn toàn đúng nếu bạn đang ở một môi trường tốt mà cứ ba bốn tháng lại đòi nhảy việc một lần chỉ vì chỗ khác trả cao hơn một triệu đồng. Nhảy việc kiểu đó chỉ khiến bản lý lịch ở tuổi 26 dài dặc nhưng không có lấy một kỹ năng chuyên môn nào đủ sâu.

Thế nhưng, nếu nhìn thẳng vào thực tế đi làm của người trẻ từ năm 22 tuổi đến năm 25 tuổi hiện nay, bạn sẽ thấy có một cái bẫy ngược lại cũng nguy hiểm không kém. Đó là ngồi chờ suốt hai năm trước một chiếc nồi cơm điện quên cắm phích điện. Để biết sự kiên nhẫn của mình đang giúp hạt gạo chín rền hay đang lãng phí tuổi trẻ, bạn cần phân biệt rõ ba đường đi rất khác nhau trong ba năm đầu sau khi tốt nghiệp đại học.

Đường đi thứ nhất là những công việc đem lại tiền mặt rất nhanh ngay ở tuổi 22 nhưng chạm trần sớm. Đó là những việc vắt kiệt sức trẻ và thời gian rảnh nhưng không đòi hỏi chuyên môn sâu, hoặc những việc bán hàng bề nổi dựa vào các mối quan hệ sẵn có. Ở nhóm này, một người mới ra trường có thể cầm trên tay 15 đến 20 triệu đồng rất sớm khiến bạn bè lóa mắt. Nhưng vì công việc lặp đi lặp lại không tích lũy được vốn nghề khó, nên đến năm 25, 26 tuổi thu nhập của họ dậm chân tại chỗ. Thậm chí thu nhập ấy sẽ sụt giảm ngay khi có lớp sinh viên mới ra trường khỏe hơn và chấp nhận mức thù lao rẻ hơn.

Đường đi thứ hai là những chỗ làm thực sự đang ủ chín tay nghề để bật cao về sau. Ở những môi trường như kỹ thuật, kiểm toán, vận hành, giáo dục hay phân tích dữ liệu bài bản, mức lương khởi điểm năm 22 tuổi có thể chỉ dừng ở mức 8 đến 10 triệu đồng. Con số ấy khiến bạn phải tính toán chi tiêu khá kỹ. Nhưng bù lại, mỗi tháng bạn đều được giao những đầu việc khó hơn. Bạn có người đi trước giàu kinh nghiệm kiểm tra và gạch đỏ từng lỗi sai, giúp bạn hiểu tận gốc tại sao công việc lại vận hành như vậy. Suốt hai năm đầu nhìn bề ngoài có vẻ đi chậm. Thế nhưng từ năm 24, 25 tuổi trở đi, khi tay nghề đã chín rền, thu nhập và vị thế của bạn sẽ bật lên rất nhanh và vững chãi.

Đường đi thứ ba chính là chiếc nồi cơm điện quên cắm phích. Đó là những nơi trả mức lương thấp 7 đến 8 triệu đồng kèm lời hứa “cứ chịu khó làm lấy kinh nghiệm”. Thế nhưng suốt 12 đến 18 tháng, họ chỉ giao cho bạn những việc tay chân vụn vặt như in giấy tờ, nhập liệu theo mẫu hoặc trực điện thoại mà không ai chỉ dạy chuyên môn. Ở đó, bạn chỉ đang lấy 1 tháng việc vặt lặp đi lặp lại đúng 12 lần. Theo dõi thực tế cho thấy có tới 82% người đi làm bị dậm chân tại chỗ vì chỉ lặp lại thao tác quen tay như thế. Ngược lại, chỉ 18% người chủ động nhận việc khó và có người giỏi sửa lỗi mới tăng hơn 65% năng lực giải quyết vấn đề sau hai năm.

Hãy nhìn rộng ra cả bốn việc quen thuộc của người trẻ đi làm: kiên nhẫn bám trụ, nhìn sang mức lương thị trường, xin nhận thêm việc khó và nộp đơn chuyển công ty mới. Bạn sẽ thấy không có việc nào là sai. Cả bốn mảnh ghép đều đúng nếu bạn đặt chúng vào đúng giai đoạn trong 3 năm đầu đi làm. Nhiều người lận đận là vì làm ngược thứ tự từ cuối lên đầu. Khi mới đi làm 3 tháng tay nghề còn trắng tinh, lẽ ra phải kiên nhẫn bám trụ để học quy trình gốc thì bạn lại đòi nhảy việc ngay để lấy thêm một triệu đồng. Đến tháng thứ 10 khi việc cũ đã quen tay, lẽ ra phải chủ động xin gánh thêm khâu khó hơn thì bạn lại ngồi im làm việc vặt cho nhàn thân. Chỉ khi bạn đã làm tròn việc và đã xin việc khó mà nơi đó vẫn là chiếc nồi cơm không có điện, việc chuẩn bị vốn nghề để chuyển chỗ mới thực sự đưa bạn lên nấc thang cao hơn.

Bốn câu hỏi tối Chủ nhật xem công việc hiện tại có đáng kiên nhẫn

Làm sao để tối nay ngồi trong phòng trọ, bạn biết chính xác công việc 9 triệu đồng mình đang làm thuộc nhóm nồi cơm đang ủ nhiệt chín dần hay chiếc nồi quên cắm điện? Bạn không cần dựa vào cảm xúc vui buồn thất thường sau một ngày mưa gió. Hãy mở cuốn sổ tay ra vào tối Chủ nhật và tự trả lời thật lòng bốn câu hỏi thực tế về chỗ làm của mình.

Câu hỏi thứ nhất: so với sáu tháng trước, những đầu việc bạn giải quyết tuần này có đòi hỏi phải suy nghĩ sâu hơn không, hay chỉ là giấy tờ cũ bị dồn nhiều gấp đôi? Câu hỏi thứ hai: ở chỗ làm hiện tại, có anh chị đi trước nào giỏi nghề và sẵn sàng chỉ thẳng từng chỗ làm ẩu, sửa từng dòng báo cáo cho bạn mỗi tuần không? Câu hỏi thứ ba: những kỹ năng bạn làm hàng ngày có thể mang sang công ty khác cùng ngành dùng được ngay không, hay chỉ là vài biểu mẫu nội bộ bước ra khỏi cổng là vô dụng? Câu hỏi thứ tư: nhìn những người đi trước làm vị trí này trước bạn hai đến ba năm, năng lực và cuộc sống của họ có phải là hình ảnh bạn muốn hướng tới ở tuổi 25, 26 không?

Cùng cầm mức lương 9 triệu đồng trong phòng trọ, nhưng câu trả lời tối Chủ nhật sẽ chia người trẻ thành ba trường hợp có gốc bệnh trái ngược hẳn nhau. Nếu bạn áp dụng nhầm cách chữa của nhóm này sang nhóm kia, bạn sẽ tự làm hại hành trình của chính mình.

Trường hợp thứ nhất - Bạn trả lời được từ ba đến bốn chữ Có dù mức lương hiện tại mới dừng ở 8 đến 10 triệu đồng: Công việc của bạn mỗi quý một thử thách hơn, có người giỏi nghề rèn giũa gắt gao và kỹ năng học được đi đâu cũng cần. Đây là dấu hiệu cho thấy bạn đang ngồi đúng bên một nồi cơm đang sôi đều lửa. Ở trường hợp này, đừng vì tự ti trước bức ảnh khoe lương trên mạng mà vội bỏ sang nơi khác nhận 12 triệu để làm việc vặt không ai kèm cặp. Làm vậy là bạn tự chặt đứt đà bật lớn nhất của mình ở tuổi 25. Việc duy nhất bạn cần làm lúc này là tắt bớt mạng xã hội và kiên trì bám trụ ít nhất 18 đến 24 tháng để nắm trọn quy trình từ gốc đến ngọn.

Trường hợp thứ hai - Bạn chỉ có hai chữ Có vì môi trường tốt nhưng phần việc giao cho bạn bắt đầu lặp lại quen tay: Công ty của bạn có những người giỏi và có mảng việc khó, nhưng suốt bốn tháng qua bạn chỉ được giao phần việc an toàn đã làm thuộc lòng. Ở trường hợp này, nộp đơn xin nghỉ việc ngay là quá vội vàng. Nhưng nếu cứ ngồi im làm việc cũ cho khỏe người thì tay nghề của bạn sẽ đứng im. Cách chữa đúng nhất là ngay sáng thứ Hai tuần tới, sau khi làm xong sớm phần việc thường ngày, bạn chủ động gặp người phụ trách trực tiếp. Hãy xin nhận phụ thêm một phần việc khó hơn ở khâu tiếp theo để tự đẩy tay nghề lên.

Trường hợp thứ ba - Bạn chỉ có một hoặc không có chữ Có nào sau khi đã làm việc ở đây trên sáu tháng: Suốt nửa năm qua bạn chỉ làm việc vặt lặp đi lặp lại. Ở đó không có ai chỉ dạy chuyên môn và những người làm lâu năm cũng đang giậm chân tại chỗ. Chiếc nồi cơm của bạn thực sự đang không có điện. Ở trường hợp này, nếu tiếp tục tự ru ngủ mình bằng chữ “kiên nhẫn” thêm hai năm nữa thì bạn sẽ đánh mất quãng thời gian học nghề tốt nhất của tuổi đôi mươi. Nhưng ngược lại, bạn cũng đừng bốc đồng viết đơn nghỉ việc ngay sáng thứ Hai khi túi đang rỗng và chưa có bến đỗ mới.

Bốn câu hỏi rõ ràng ấy sẽ giúp bạn chấm dứt hoàn toàn trạng thái nửa muốn nhảy việc nửa sợ thất nghiệp cứ đeo bám mỗi tối đi làm về.

Cách tự giữ tiền thật trong túi để bồi đắp vốn nghề mỗi tối

Dù tối Chủ nhật bạn tự chấm điểm ra kết quả cần bám trụ hay cần chuyển sang chỗ làm mới, sự vững vàng của tuổi 22 đến 25 vẫn nằm ở hai thứ. Đó là số tiền thật giữ lại trong túi và vốn nghề mang theo bên mình mỗi tối.

Lập bảng ba cột để biết mỗi giờ làm việc giữ lại được bao nhiêu

Trong đời sống tự lập của người mới đi làm, số tiền chảy qua tài khoản ngân hàng đầu tháng chưa nói lên được điều gì nếu cuối tháng bạn vẫn trắng tay. Có người nhận 18 triệu đồng nhưng phải gồng mình duy trì vẻ ngoài bóng bẩy và thuê phòng đắt đỏ. Họ ngồi quán sang chảnh chụp ảnh đăng mạng và chạy theo công việc vắt sức đến 23:00 đêm. Đến ngày 25 hàng tháng họ vẫn phải vay tiền ăn mì gói, tức là mỗi giờ làm việc thực chất chẳng giữ lại được đồng nào. Ngược lại, một người nhận lương 10 triệu đồng và làm việc 180 giờ một tháng nhưng sống gọn gàng, đều đặn cất riêng được 2,5 triệu đồng tiền tiết kiệm thật. Đồng thời mỗi tối họ đều có thời gian rảnh để học nâng tay nghề, nên vị thế của họ chủ động hơn rất nhiều.

Ngay tối nay, thay vì ngồi nhẩm tính thu nhập của bạn bè trên mạng, bạn hãy mở bảng tính Google Sheets hoặc lấy cuốn sổ nhỏ ra kẻ đúng ba cột thực tế cho chính mình:

• Cột tiền thu về thật sự và số giờ bỏ ra trong tháng: Khoản lương cứng và tiền làm thêm đã nằm chắc trong tài khoản. Bạn đặt con số ấy cạnh tổng số giờ đã phải đánh đổi, tính cả lúc mang việc về nhà làm khuya.
• Cột chi phí sinh hoạt thiết yếu: Tiền thuê trọ, tiền điện nước, tiền ăn uống tự nấu tại nhà, tiền xăng xe đi làm và một khoản nhỏ gửi về phụ bố mẹ hoặc mua đồ dùng trong nhà.
• Cột tiền thật giữ lại được trên mỗi giờ làm việc: Ngay khi vừa nhận lương đầu tháng, bạn chủ động trích riêng 15% đến 20% số tiền đó chuyển vào một tài khoản tiết kiệm độc lập trước khi tiêu các khoản lặt vặt. Nhìn vào con số tiền thật giữ lại được trên mỗi giờ lao động tăng lên từng tháng, bạn sẽ có một điểm tựa rất tỉnh táo trước mọi lời khoe khoang bên ngoài.

Biến những ca việc bị trả lại thành bộ hồ sơ tay nghề lúc 20:30

Tài sản lớn nhất bảo vệ bạn suốt cả cuộc đời đi làm không phải là tên công ty in trên thẻ nhân viên. Thứ đi theo bạn suốt đời là những kỹ năng chuyên môn nằm trong đôi bàn tay mà đi tới đâu người ta cũng cần.

Khi mới đi làm, hầu hết mọi người đều sợ nhất những bản báo cáo bị anh chị đi trước gạch đỏ chi chít, những bảng tính Excel bị lỗi công thức hoặc những ca khách hàng phàn nàn. Làm xong được việc thường ai cũng muốn xóa ngay những bản nháp bị mắng đó đi cho đỡ xấu hổ. Nhưng thực ra, một bản báo cáo trơn tru làm theo mẫu có sẵn không giúp bạn giỏi lên. Chính những bản nháp bị gạch đỏ và quá trình bạn vắt óc sửa lại cho tới khi chạy đúng mới là mỏ vàng chứng minh năng lực giải quyết vấn đề của bạn.

Vì vậy, bạn hãy biến những lần làm sai đó thành bộ hồ sơ tay nghề của riêng mình. Các phép thử về thói quen cho thấy người gắn việc rèn nghề vào khung giờ cố định sẽ giữ kỷ luật cao gấp 2 đến 3 lần người chỉ hứa chung chung. Hãy mượn chính cơn sốt ruột khi thấy bạn bè thành công làm lực đẩy cho buổi tối của bạn:

• Lưu lại cặp bản nháp lỗi và bản sửa hoàn chỉnh vào thư mục cá nhân: Đều đặn từ 20:30 đến 21:15 mỗi tối, mỗi khi xử lý xong một ca công việc khó hoặc một lỗi báo cáo ở công ty, bạn hãy xóa hết tên riêng và số liệu nội bộ đi. Sau đó bạn lưu lại nguyên nhân gây lỗi, cách đặt lại công thức bảng tính và quy trình giải quyết vào một thư mục cá nhân trên laptop. Sau một năm, bạn sẽ có trong tay hàng chục bài toán gỡ lỗi thật do chính mình làm ra. Bộ hồ sơ ấy có sức nặng gấp mười lần những dòng tự khen sáo rỗng khi bạn đi phỏng vấn ở những nơi trả lương cao hơn.
• Mượn cơn sốt ruột lúc lướt mạng để rèn đúng một kỹ năng còn thiếu: Bất cứ tối nào lướt mạng thấy bạn bè khoe mức lương cao làm lòng chùng xuống, bạn không được phép nằm trên giường thở dài. Bạn phải lập tức ngồi vào bàn, tìm xem những người ở vị trí thu nhập cao đó đang nắm kỹ năng chuyên môn gì mà mình chưa biết. Sau đó bạn dành trọn 45 phút tối hôm ấy để học đúng kỹ năng đó, chẳng hạn như ngoại ngữ chuyên ngành, phân tích dữ liệu hay tự động hóa bảng tính.

Vượt qua cơn sốt ruột tuần đầu tắt bớt trang khoe mẽ sau 22:00

Dù cứng cáp đến đâu thì vào lúc 22:00 hay 23:00 đêm, khi cơ thể đã thấm mệt sau một ngày dài và nằm một mình trong phòng trọ, lòng bạn cũng rất dễ chùng xuống. Bạn hãy đặt nguyên tắc tắt thông báo các trang mạng chuyên khoe mẽ lối sống xa hoa và đặt điện thoại ra xa giường ngủ sau 22:00 để đầu óc được nghỉ ngơi trọn vẹn.

Trong 7 ngày đầu tiên khi mới tắt bớt các trang khoe mẽ và ngưng lướt bảng tin lúc khuya, rất có thể bạn sẽ thấy bứt rứt. Ngón tay bạn cứ chực với lấy chiếc điện thoại vì sợ mình đang bỏ lỡ một cơ hội hay một tin tức quan trọng nào đó của bạn bè. Hãy yên tâm rằng cảm giác bồn chồn trong tuần đầu tiên ấy chỉ là thói quen cũ của ngón tay. Những cơ hội nghề nghiệp thật sự không bao giờ nằm ở những bài đăng khoe tiền lúc nửa đêm.

Đặc biệt, nếu tối Chủ nhật vừa rồi bạn tự chấm điểm công việc hiện tại và nhận về kết quả 0 trên 4 chữ Có, nghĩa là bạn đang mắc kẹt ở một chỗ làm không học thêm được nghề. Thế nhưng trong túi bạn lại chưa có tiền tiết kiệm dự phòng nên không thể nghỉ việc ngay vì còn phải đóng tiền nhà trọ và tiền ăn tháng tới. Lúc này, bạn hãy bình tĩnh áp dụng lộ trình chuyển mình trong 90 ngày. Tuyệt đối đừng nộp đơn nghỉ việc trong lúc đang bức xúc hay trắng tay. Hãy coi công việc 9 triệu đồng ban ngày như một khoản thu nhập giữ nhịp sinh hoạt để bạn không phải ngửa tay xin bố mẹ ở quê. Ban ngày bạn vẫn hoàn thành gọn gàng, đàng hoàng phần việc được giao để đúng 17:30 hoặc 18:00 tắt máy ra về với cái đầu còn nguyên sự tỉnh táo. Rồi từ 20:00 đến 22:00 mỗi tối suốt 90 ngày tiếp theo, bạn dồn toàn lực vào việc rèn kỹ năng chuyên môn mới và hoàn thiện bộ hồ sơ các bài toán gỡ lỗi thực tế. Song song đó, bạn âm thầm gửi hồ sơ ứng tuyển vào những môi trường có người giỏi dẫn dắt. Chỉ khi đã cầm chắc lời mời làm việc mới trên tay, bạn mới đàng hoàng bàn giao công việc cũ và bước sang trang mới.

Đi qua những năm tháng đầu đời từ lúc 22 tuổi mới tốt nghiệp đại học ra trường, bạn sẽ thấy đường dài mới biết ngựa hay. Những gì dựng lên bằng vẻ hào nhoáng vay mượn sẽ rất nhanh tàn. Còn người trẻ biết phân biệt đâu là chỗ rèn nghề thật, biết giữ lại từng đồng tiền mồ hôi nước mắt và bền bỉ bồi đắp vốn nghề mỗi tối thì càng đi xa lại càng vững vàng.

“Thành tích trên màn hình của người khác không làm giảm đi một phân giá trị nào trong con người bạn. Điều duy nhất làm bạn thiệt thòi là vừa ngước nhìn pháo hoa của thiên hạ, vừa ngồi yên trước một chiếc nồi cơm quên cắm điện trên bàn làm việc của chính mình.”