Ăn uống vô tội vạ nửa đêm để trút bớt những ấm ức trong lòng

Kim đồng hồ nhích qua 24:00 đêm, căn nhà chìm trong bóng tối tĩnh mịch và tiếng thở đều đều của cha mẹ ở phòng bên cạnh. Bạn khẽ khàng vặn chốt cửa phòng ngủ, rón rén bước từng bước chân trần xuống gian bếp lạnh ngắt. Ánh sáng vàng vọt hắt ra từ chiếc tủ lạnh vừa mở hé soi rõ khuôn mặt phờ phạc, đôi mắt trũng sâu vì mệt mỏi của bạn sau một ngày dài mười lăm tiếng chịu đựng những lời chì chiết về điểm số thi thử kém cỏi trên lớp. Bụng bạn không hề đói vì bữa cơm tối vẫn còn lưng lửng, nhưng trong lồng ngực bạn là một khoảng trống rỗng to hoác và một cơn ấm ức nghẹn ứ đang cào xé.

Bạn vồ lấy túi bánh ngọt, hộp kem béo ngậy và bóc vội gói mì tôm sống nhai ngấu nghiến trong bóng tối. Bạn nhồi nhét thức ăn vào miệng một cách cuống cuồng và vô thức như một kẻ mất trí, nuốt trọn từng miếng ngọt lịm và cay nồng để cố gắng dập tắt ngọn lửa giận dữ và bất lực đang bốc cháy bên trong. Mười lăm phút sau, nhìn đống vỏ bao bì vương vãi trên mặt bàn bếp và chiếc bụng căng tức đến khó thở, cảm giác sướng rơn nhất thời tan biến như bọt xà phòng, nhường chỗ cho một cơn ghê tởm bản thân cùng cực. Bạn ngồi thụp xuống nền gạch men lạnh buốt, ôm lấy hai đầu gối và bật khóc nức nở trong sự xấu hổ không dám để ai nghe thấy.

Cơn thịnh nộ câm lặng bên cánh cửa tủ lạnh lúc nửa đêm

Đối với nhiều học sinh đang phải gồng gánh những áp lực học tập và kỳ vọng nặng nề của gia đình, cơn thèm ăn vô độ vào lúc nửa đêm không phải là nhu cầu sinh lý tự nhiên của dạ dày. Đó là một phản xạ trốn chạy cảm xúc tiêu cực, một tiếng kêu cứu tuyệt vọng của một tâm hồn đang bị tổn thương sâu sắc nhưng không có nơi nào để giãi bày. Ban ngày, bạn phải đóng vai một đứa con ngoan ngoãn biết vâng lời, phải nuốt vào trong những lời mắng mỏ cay nghiệt của cha mẹ và những ánh mắt soi xét của thầy cô giáo. Bạn không được phép nổi giận, không được phép khóc lóc và càng không dám cãi lại người lớn.

Toàn bộ những cảm xúc dồn nén, những uất ức bất công và cảm giác bất tài vô dụng bị bạn nén chặt dưới đáy lòng suốt mười hai tiếng ban ngày. Khi màn đêm buông xuống và không còn ai quan sát, chiếc tủ lạnh vô tình trở thành người bạn đồng hành duy nhất không phán xét, và thức ăn biến thành công cụ xoa dịu duy nhất mà bạn có thể toàn quyền kiểm soát. Vị ngọt đậm đà của đường và chất béo mang lại cho cơ thể một cảm giác xoa dịu tức thì, tạo ra một lớp màng bảo vệ giả tạo giúp bạn tạm thời quên đi nỗi đau đớn tinh thần đang bủa vây.

Thế nhưng bi kịch của việc ăn uống để trút giận nằm ở chỗ nó luôn kết thúc bằng một sự trừng phạt tàn nhẫn về mặt tâm lý. Cảm giác no căng của dạ dày không thể lấp đầy được sự trống rỗng trong tâm hồn. Ngược lại, khi cơn hưng phấn hóa học tan đi, bạn lập tức bị nhấn chìm trong một vòng xoáy tội lỗi khủng khiếp: Bạn tự sỉ vả mình là một kẻ phàm ăn thô thiển, một kẻ yếu đuối không có chút kỷ luật bản thân và ghê tởm chính cơ thể nặng nề của mình. Cơn giận dữ ban đầu vốn hướng về hoàn cảnh bên ngoài nay lại quay ngược mũi giáo đâm thẳng vào chính con người bạn.

Chiếc bẫy dùng thức ăn để trút bớt những ấm ức không dám gọi tên

Tại sao tụi mình lại chọn cách nhồi nhét đồ ăn vào cơ thể thay vì dám đối diện thẳng thắn với những nỗi buồn và sự giận dữ của bản thân? Để soi tỏ cội nguồn của thói quen tự hại này, tụi mình cần nhìn sâu vào thói quen trút bớt ấm ức và nỗi sợ hãi khi phải chạm vào những vết thương lòng.

Cơn thèm ăn vô độ mỗi khi uất nghẹn thực ra không bắt đầu từ chiếc tủ lạnh đêm nay. Nó bắt nguồn từ đứa trẻ sáu tuổi năm xưa, mỗi lần khóc lóc vì ấm ức lại được người lớn nhét vào tay chiếc kẹo ngọt để dỗ nín, khiến bạn vô thức tin rằng thức ăn là cách duy nhất và nhanh nhất để xoa dịu những tổn thương tinh thần. Thói quen thuở nhỏ được lặp đi lặp lại đã hình thành một nếp nghĩ sai lệch: Bạn tin rằng việc bộc lộ cảm xúc tiêu cực là điều xấu xí cần phải bị dập tắt ngay lập tức, và thay vì học cách lắng nghe nỗi đau của chính mình, bạn chọn cách nhét đầy đồ ăn vào miệng để không cho những tiếng khóc bật ra thành lời.

Mặt khác, ăn uống là một trong số rất ít những hành vi mà bạn có thể tự mình quyết định trong một cuộc sống mà mọi thứ từ giờ giấc, trường học đến ngành thi đều bị người lớn sắp đặt sẵn. Khoảnh khắc nhai và nuốt mang lại cho bạn một ảo tưởng về quyền tự chủ: Bạn tự nhủ ít nhất trong giây phút này, bạn được quyền ăn những thứ mình thích mà không ai có thể ngăn cấm. Nhưng đó là một sự tự do cay đắng và độc hại, bởi vì bạn đang biến cơ thể quý giá của mình thành một bãi rác để chứa chấp những uất ức mà người khác trút lên đầu bạn.

Chi phí thể xác đắt đỏ và sự tha thứ chân thành cho chính mình

Cái giá phải trả cho những đêm ăn uống vô tội vạ vừa là những giọt nước mắt cay đắng lúc nửa đêm, vừa là sự tàn phá nặng nề đối với sức khỏe thể chất lâu dài của bạn. Việc nhồi nhét quá nhiều tinh bột, đường và dầu mỡ vào lúc nửa đêm khiến hệ tiêu hóa bị quá tải nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng trào ngược dạ dày, mất ngủ triền miên và mụn nhọt nổi khắp mặt. Cơ thể bạn trở nên nặng nề, uể oải mỗi buổi sáng thức dậy, khiến khả năng tập trung trên lớp càng suy giảm và điểm số lại tiếp tục trượt dốc.

Vòng lặp độc hại này cứ thế tiếp diễn: Điểm kém bị cha mẹ mắng, ấm ức ăn đêm để xoa dịu, ăn xong thấy tội lỗi ghê tởm bản thân, sáng hôm sau mệt mỏi lại học kém. Để chặt đứt vòng xoáy tàn nhẫn này, bước đi đầu tiên và quan trọng nhất không phải là áp dụng những chế độ ăn kiêng khắc nghiệt hay tự hành xác mình bằng việc nhịn ăn vào ngày hôm sau. Sự trừng phạt chỉ làm tăng thêm sự căm ghét bản thân và kích hoạt những cơn thèm ăn dữ dội hơn vào những đêm tiếp theo. Bạn cần học cách tha thứ và ôm lấy cơ thể đang chịu nhiều thương tổn của chính mình bằng một tấm lòng trắc ẩn thực chất. Học cách dịu dàng với cơ thể của chính mình là bài học vỡ lòng quan trọng nhất trên hành trình trưởng thành và tự hiểu mình. Mỗi lần bạn can đảm buông túi bánh ngọt xuống để lắng nghe nhịp tim và tiếng thở của mình, bạn đã chiến thắng một trận chiến lớn trong nội tâm. Sự bình an thực sự không bao giờ được tìm thấy ở đáy những chiếc hộp đồ ngọt, mà nó bắt đầu từ khoảnh khắc bạn dám chấp nhận những cảm xúc vụng về của bản thân.

“Cơ thể bạn là ngôi đền thiêng liêng để nuôi dưỡng sự sống chứ không phải bãi rác để trút giận, hãy ôm lấy nó bằng sự dịu dàng thay vì trừng phạt nó bằng những cơn nhồi nhét thức ăn trong đêm tối.”

Thành thật với chính mình và học cách vỗ về cơ thể bằng sự dịu dàng

Để hóa giải thói quen ăn uống trong uất ức và học lại cách yêu thương bản thân đúng nghĩa, bạn hãy ngồi lại một mình trong tĩnh lặng và tự soi chiếu qua 3 câu hỏi dưới đây:

• Một là, bạn đang thực sự đói bụng hay tâm hồn bạn đang kêu gào vì bị tổn thương? Lần tới khi bàn tay bạn vô thức đưa ra định mở cánh cửa tủ lạnh lúc nửa đêm, hãy dừng lại đúng 3 giây. Đặt bàn tay lên bụng và hít một hơi thật sâu rồi tự hỏi lòng mình: Cơn đói này xuất phát từ dạ dày hay từ lồng ngực đang đau nhói? Nếu là cơn đói thể xác, một quả táo hay một ly nước ấm là đủ để bạn thấy dễ chịu. Nhưng nếu bạn chỉ khao khát đồ ngọt và đồ cay nóng với một sự thôi thúc dữ dội, đó chính là cơn đói cảm xúc. Hãy dũng cảm thừa nhận với chính mình: ‘Mình không đói bụng, mình chỉ đang rất buồn và ấm ức vì những chuyện xảy ra ban ngày mà thôi’. Việc gọi đúng tên cảm xúc sẽ giúp cơn thèm ăn giả tạo lập tức hạ nhiệt.

• Hai là, việc nhồi nhét đồ ăn vào ban đêm có làm biến mất những lời mắng mỏ của ban ngày? Hãy nhìn thẳng vào đống đồ ăn trước mặt và tự hỏi một cách sòng phẳng: Ăn hết những thứ này có làm cho điểm số của bạn cao lên vào ngày mai? Nó có làm cho cha mẹ bạn bớt khó tính hay làm cho những áp lực học hành tan biến vào hư không? Bạn thừa biết câu trả lời là không. Đồ ăn chỉ làm dịu lòng mình trong mười lăm phút ngắn ngủi, nhưng cái giá phải trả là sự dằn vặt suốt cả đêm dài. Đừng dùng một hành vi sai lầm vào ban đêm để trả đũa lại những bất công mà người khác gây ra cho bạn vào ban ngày. Hãy giữ gìn cơ thể mình trong sạch và khỏe mạnh, vì đó là tài sản duy nhất thực sự thuộc về bạn.

• Ba là, bạn có dám dừng lại 3 phút hít thở chậm để ôm lấy cơ thể mệt mỏi của mình? Thay vì mở tủ lạnh, hãy rót cho mình một ly nước lọc ấm. Đi về phía giường ngủ, ngồi ngay ngắn và nhắm mắt lại. Hãy đặt một bàn tay lên ngực và một bàn tay lên bụng, cảm nhận từng nhịp thở vào và thở ra thật chậm rãi. Hãy nói với cơ thể mình như nói với một người bạn thân thiết nhất: ‘Hôm nay bạn đã vất vả nhiều rồi, mình biết bạn đang mệt mỏi và tổn thương. Mình xin lỗi vì đã trút giận lên bạn suốt thời gian qua. Từ nay mình sẽ bảo vệ bạn và học cách chăm sóc bạn đàng hoàng’. Sự dịu dàng và lòng trắc ẩn từ bên trong sẽ là cái ôm vỗ về ấm áp nhất xua tan mọi ấm ức trong đêm tối.

---

Mời bạn cùng đọc thêm bài viết Lịch học thêm kín tuần và cảm giác kiệt sức không dám nói ra để hiểu rõ cội nguồn áp lực học đường và phương pháp xây dựng thời gian biểu lành mạnh.